Hợp đồng lao động 2026: Các loại, nội dung và 8 lưu ý khi ký

Hợp đồng lao động là thỏa thuận về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện làm việc và quyền, nghĩa vụ của hai bên. Năm 2026, người ký cần kiểm tra loại hợp đồng, nội dung bắt buộc, thử việc, lương, bảo hiểm và điều kiện chấm dứt; nếu ký điện tử cần đối chiếu cả quy định chuyển tiếp.

Một điều khoản ghi thiếu về lương, thời hạn, thử việc hoặc quyền nghỉ việc có thể khiến người lao động khó bảo vệ quyền lợi và doanh nghiệp mất thêm thời gian xử lý tranh chấp. Vì vậy, trước khi ký hợp đồng lao động năm 2026, người lao động, HR và chủ doanh nghiệp nên kiểm tra cả nội dung thỏa thuận lẫn căn cứ pháp lý đang áp dụng.

Hợp đồng lao động là gì theo quy định hiện hành?

Theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên. Dù văn bản mang tên hợp đồng cộng tác hoặc thỏa thuận công việc, nếu có việc làm trả công cùng sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn có thể được coi là quan hệ lao động.

Vì sao nên ký trước khi bắt đầu làm việc?

Người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng với người lao động trước khi nhận người lao động vào làm việc. Hợp đồng lao động là căn cứ xác định công việc, nơi làm việc, lương, thời giờ, bảo hiểm và quyền nghỉ việc.

Người lao động nên giữ một bản đã ký. Doanh nghiệp nên tránh chỉ thỏa thuận miệng về KPI, phụ cấp hoặc mức thu nhập vì đây là những nội dung dễ phát sinh tranh chấp.

Các loại và hình thức hợp đồng lao động năm 2026

Hai loại hợp đồng lao động cơ bản

Điều 20 Bộ luật Lao động 2019 quy định hai loại chính: hợp đồng không xác định thời hạn và hợp đồng xác định thời hạn tối đa 36 tháng. Khi hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động tiếp tục làm việc, doanh nghiệp phải xử lý việc ký mới theo thời hạn và giới hạn số lần luật quy định.

Hết hạn hợp đồng nhưng vẫn tiếp tục làm việc

Theo khoản 2 Điều 20, hai bên phải ký hợp đồng mới trong 30 ngày từ khi hết hạn. Quá thời hạn này mà chưa ký mới, hợp đồng chuyển thành không xác định thời hạn. Việc ký tiếp hợp đồng xác định thời hạn thông thường chỉ được thêm một lần; các trường hợp ngoại lệ cần đối chiếu trực tiếp điều luật.

Văn bản, lời nói và hợp đồng điện tử

Nguyên tắc chung, hợp đồng lao động phải bằng văn bản và lập thành hai bản. Hợp đồng dưới một tháng có thể giao kết bằng lời nói, trừ một số trường hợp pháp luật bắt buộc bằng văn bản. Hợp đồng lao động điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu có giá trị như hợp đồng bằng văn bản.

Nghị định 337/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2026; Thông tư 08/2026/TT-BNV có hiệu lực từ 01/07/2026.

Lưu ý chuyển tiếp: Nghị quyết 44/2026/NQ-CP ngày 30/10/2026 cho phép nhà cung cấp eContract đã cung cấp dịch vụ trước 01/07/2026 nhưng chưa hoàn tất kết nối được tiếp tục cung cấp trong thời gian chờ kết nối đến hết 31/12/2026. Hợp đồng giao kết thuộc phạm vi chuyển tiếp có giá trị như văn bản giấy đến hết thời hạn hợp đồng. Nghị quyết tạm dừng vận hành chính thức nền tảng cho đến khi đáp ứng điều kiện, nhưng chậm nhất ngày 15/12/2026 phải vận hành chính thức; từ 01/01/2027 áp dụng điều kiện, phương thức tại Điều 6 Nghị định 337. Doanh nghiệp cần kiểm tra nhà cung cấp và thời điểm giao kết cụ thể.

Nội dung hợp đồng lao động năm 2026 cần có gì?

Đối với doanh nghiệp thông thường, pháp luật không đặt ra một mẫu duy nhất bắt buộc cho mọi trường hợp. Khi lựa chọn mẫu tham khảo, cần đối chiếu đủ nội dung chủ yếu theo Điều 21 Bộ luật Lao động 2019; mẫu trên mạng không tự bảo đảm tính phù hợp với từng công việc.

Checklist nội dung cần có

• Thông tin người sử dụng lao động, người đại diện và người lao động.
• Công việc, chức danh, nhiệm vụ và địa điểm làm việc.
• Loại, thời hạn và ngày có hiệu lực của hợp đồng lao động.
• Mức lương, hình thức trả lương, kỳ trả lương, phụ cấp và khoản bổ sung.
• Chế độ nâng bậc, nâng lương.
• Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.
• Trang bị bảo hộ lao động phù hợp với công việc.
• BHXH, BHYT, BHTN theo đối tượng.
• Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề.

Xem thêm: Bộ luật Lao động 2019

Cấu trúc mẫu dễ áp dụng

Một mẫu hợp đồng lao động có thể chia thành các phần: thông tin hai bên; loại và thời hạn; công việc; nơi làm việc; lương và phụ cấp; thời giờ; quyền và nghĩa vụ; bảo hiểm; bảo mật; đào tạo; sửa đổi, tạm hoãn, chấm dứt; điều khoản thi hành.

Không nên sao chép nguyên một mẫu trên mạng nếu chưa đối chiếu với cơ chế KPI, quy chế lương, địa điểm làm việc và chính sách nội bộ. Mẫu hợp đồng lao động chỉ hữu ích khi phản ánh đúng quan hệ lao động thực tế.

8 lưu ý trước khi ký hợp đồng lao động năm 2026

Đúng thẩm quyền ký

Người ký phía doanh nghiệp cần đúng thẩm quyền hoặc có ủy quyền hợp lệ. Người lao động cũng phải trực tiếp giao kết, trừ trường hợp luật cho phép ủy quyền.

Mô tả rõ công việc và địa điểm

Không nên chỉ ghi làm theo phân công. Hợp đồng lao động nên xác định vị trí, nhiệm vụ chính, nơi làm việc và cơ chế điều chuyển phù hợp pháp luật.

Tách rõ lương, phụ cấp và khoản bổ sung

Mức lương tối thiểu vùng 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/01/2026 quy định lương tối thiểu tháng: vùng I 5.310.000 đồng, vùng II 4.730.000 đồng, vùng III 4.140.000 đồng, vùng IV 3.700.000 đồng. Mức lương cho công việc thuộc phạm vi áp dụng không được thấp hơn mức tối thiểu tương ứng.

Phân biệt thử việc và hợp đồng chính thức

Các bên có thể ghi thử việc trong hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng thử việc riêng. Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ 01/07/2025 quy định người làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn từ đủ một tháng trở lên thuộc nhóm tham gia BHXH bắt buộc, trừ trường hợp luật quy định khác.

Thử việc chỉ một lần cho một công việc; thời hạn tối đa tùy vị trí là 180 ngày, 60 ngày, 30 ngày hoặc 6 ngày làm việc theo Điều 25. Lương thử việc ít nhất bằng 85% lương công việc. Không áp dụng thử việc với hợp đồng dưới một tháng. Cần xác định đúng tính chất hợp đồng khi xem xét bảo hiểm.

Làm rõ KPI và thưởng

Nếu thu nhập gồm lương cứng, KPI, hoa hồng và phụ cấp lương, nên ghi rõ cách tính, kỳ tính và quy chế được dẫn chiếu. Tránh dùng khái niệm thưởng để thay thế phần lương đã cam kết.

Không giao bản chính giấy tờ để doanh nghiệp giữ

Bộ luật Lao động 2019 cấm người sử dụng lao động giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ hoặc yêu cầu người lao động bảo đảm bằng tiền, tài sản cho việc thực hiện hợp đồng.

Đọc kỹ bảo mật và hoàn trả chi phí đào tạo

Điều khoản bảo mật nên xác định phạm vi thông tin, thời hạn và nghĩa vụ cụ thể. Nếu có đào tạo, cần quy định rõ chi phí, thời gian cam kết và căn cứ hoàn trả.

Lưu hợp đồng và phụ lục

Người lao động nên giữ hợp đồng lao động đã ký, phụ lục, quyết định điều chỉnh lương và các thông báo quan trọng. Đây là chứng cứ cần thiết khi xảy ra tranh chấp về lương, bảo hiểm hoặc nghỉ việc.

Trước khi ký, hãy đối chiếu hợp đồng lao động với offer letter, bảng lương dự kiến và nội quy công ty. Điểm nào chưa rõ nên được giải thích hoặc chỉnh bằng văn bản thay vì chỉ nhận cam kết miệng.

Quy trình ký và sửa đổi hợp đồng lao động

1. Kiểm tra thông tin hai bên, người ký và căn cứ ủy quyền.
2. Thống nhất công việc, địa điểm, lương, thời giờ, bảo hiểm và các điều khoản liên quan.
3. Đọc đối chiếu toàn bộ hợp đồng, ký đúng hình thức và giao bản cho mỗi bên.
4. Lưu hợp đồng, phụ lục và tài liệu được dẫn chiếu; theo dõi ngày hết hạn.

Khi cần sửa đổi, bên đề nghị phải thông báo nội dung trước ít nhất 3 ngày làm việc. Nếu thống nhất, hai bên ký phụ lục hoặc hợp đồng mới; nếu chưa thống nhất, tiếp tục thực hiện hợp đồng hiện có. Phụ lục không được sửa thời hạn hợp đồng (Điều 22, Điều 33).

Chấm dứt hợp đồng lao động thế nào để đúng luật?

Chấm dứt hợp đồng lao động có thể do hết hạn, hai bên thỏa thuận, người lao động đơn phương nghỉ việc, người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt theo căn cứ luật định hoặc các trường hợp khác tại Điều 34 Bộ luật Lao động 2019.

Thời hạn báo trước của người lao động

Thông thường, người lao động phải báo trước ít nhất 45 ngày với hợp đồng không xác định thời hạn; 30 ngày với hợp đồng xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng; 3 ngày làm việc với hợp đồng dưới 12 tháng. Một số trường hợp tại khoản 2 Điều 35 cho phép nghỉ không cần báo trước.

Các mốc báo trước trên không áp dụng chung cho mọi ngành, nghề đặc thù. Khoản 2 Điều 35 cho phép không báo trước trong một số trường hợp, chẳng hạn bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc hoặc không được trả đủ, đúng hạn tiền lương, trừ ngoại lệ tại khoản 4 Điều 97. Doanh nghiệp đơn phương chấm dứt phải có căn cứ theo Điều 36 và kiểm tra các trường hợp được bảo vệ tại Điều 37; không thể chỉ báo trước là đủ.

Thanh toán quyền lợi sau khi nghỉ

Theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, các bên phải thanh toán đầy đủ khoản liên quan; trường hợp đặc biệt có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.

Doanh nghiệp nên có checklist bàn giao công việc, đối soát lương, phép năm, công nợ, tài sản, bảo hiểm và giấy tờ xác nhận. Người lao động nên lưu bản chụp hoặc bản điện tử của hồ sơ trước ngày nghỉ.

Câu hỏi thường gặp về hợp đồng lao động

Hợp đồng dưới 1 tháng có bắt buộc bằng văn bản không?

Thông thường có thể giao kết bằng lời nói. Tuy nhiên, một số trường hợp như giao kết theo nhóm, lao động chưa đủ 15 tuổi hoặc người giúp việc gia đình vẫn phải bằng văn bản.

Có mẫu hợp đồng lao động bắt buộc dùng chung không?

Không có một mẫu duy nhất cho mọi doanh nghiệp thông thường. Mẫu hợp đồng lao động cần đủ nội dung chủ yếu theo Bộ luật Lao động và phù hợp công việc thực tế.

Ký hợp đồng lao động điện tử có giá trị pháp lý không?

Có. Bộ luật Lao động công nhận hợp đồng điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu có giá trị như hợp đồng bằng văn bản; năm 2026 còn có Nghị định 337/2025/NĐ-CP và Thông tư 08/2026/TT-BNV hướng dẫn cụ thể hơn.

Lương trong hợp đồng năm 2026 có thể thấp hơn lương tối thiểu không?

Nếu thuộc đối tượng áp dụng mức lương tối thiểu, mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức tối thiểu tương ứng. Doanh nghiệp cần xác định đúng địa bàn trước khi ký hợp đồng lao động.

Người lao động có thể nghỉ trước khi hết hạn hợp đồng không?

Có, nếu thực hiện quyền đơn phương chấm dứt theo Điều 35. Trường hợp thông thường cần báo trước đúng hạn; một số trường hợp luật định được nghỉ ngay.

Khi nghỉ việc, quyền lợi được thanh toán trong bao lâu?

Thông thường là 14 ngày làm việc từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động; trường hợp đặc biệt không quá 30 ngày. Người lao động nên đối chiếu lương còn thiếu, phép năm, trợ cấp nếu đủ điều kiện và hồ sơ bảo hiểm.

Hợp đồng lao động tốt không cần quá dài nhưng phải đúng bản chất quan hệ làm việc, đủ nội dung bắt buộc và rõ quyền, nghĩa vụ của hai bên. HR và doanh nghiệp nên cập nhật mẫu hợp đồng lao động theo thay đổi về lương tối thiểu, BHXH và hợp đồng điện tử trong năm 2026; người lao động nên đọc kỹ và giữ đầy đủ hồ sơ đã ký.

Căn cứ pháp lý và cách sử dụng hướng dẫn

Đối chiếu Bộ luật Lao động, bản hợp nhất công bố năm 2026, nhất là Điều 13–27, 33–37 và 48. Quy định hợp đồng điện tử được dẫn tại phần trên. Mức lương tối thiểu đối chiếu Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Khi có tranh chấp, cần xác định hồ sơ, thời điểm phát sinh và văn bản áp dụng thay vì chỉ dựa vào mẫu tham khảo.